Vraagstukken nationale MEP-conferentie 2022

Hieronder een overzicht van de vraagstukken die tijdens de nationale MEP-conferentie 2022 door de verschillende parlementaire commissies behandeld zullen worden.

Nr.

Commissie

Vraagstuk

1

Commissie Buitenlandse Zaken - subcommissie Veiligheid en Defensie (AFET/SEDE)

Het vraagstuk van het beschermen van de veiligheid binnen de Europese Unie.

Voor het eerst sinds de jaren 90 van de vorige eeuw is er oorlog op het Europese continent. De oorlog in Oekraïne die Rusland startte in februari 2022 zet de Europese Unie voor grote uitdagingen. De agressieve acties van Rusland hebben grote invloed op de EU. Miljoenen mensen zijn op de vlucht geslagen, er dreigen tekorten aan allerlei landbouwproducten en de afhankelijkheid van Russisch gas wordt pijnlijk duidelijk. Met name de Oost-Europese landen zien de Russische invloedsfeer en dreiging toenemen. De vraag is of alleen sancties tegen Rusland genoeg zijn om Rusland te stoppen.

Europa zou zich militair beter kunnen organiseren, door intensiever samen te werken. Al lange tijd wordt er gediscussieerd over de oprichting van een Europees leger. Dit zou kunnen bijdragen aan de veiligheid binnen de EU. Toch zijn niet alle lidstaten voorstander van dit idee. Zij vinden dat dit hun soevereiniteit aantast. In hoeverre moet de Europese Unie blijven vertrouwen op de NAVO voor haar veiligheid? En moet Europa militair ingrijpen in Oekraïne? Zo ja, hoe? En zo nee, wat zou de Europese Unie moeten doen om Oekraïne te steunen in de oorlog tegen Rusland?

 

2

Commissie Ontwikkelingssamenwerking (DEVE)

Het vraagstuk van de medische ontwikkelingssamenwerking.

De afgelopen twee jaar heeft corona veel schade aangericht. Schade aan de economie, de mentale gezondheid van met name jongeren en natuurlijk door de druk op de zorg en de vele slachtoffers. Na veel wetenschappelijk onderzoek en internationale samenwerking is het gelukt om effectieve vaccins te ontwikkelen. Omdat veel landen door een gebrek aan vaccins en of medische voorzieningen, achterlopen qua vaccinatiegraad bestaan er grote zorgen dat het Sars-CoV-2 virus blijft muteren en terug kan komen in een variant waar de vaccins minder goed tegen werken.

Het is daarom belangrijk voor de EU om na te denken over hoe ze de medische ontwikkelingssamenwerking kunnen verbeteren en volgende uitbraken van COVID-19 en een pandemie kunnen voorkomen. Een van de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties is ‘Goede gezondheid en welzijn voor iedereen’.

In hoeverre is de EU verantwoordelijk voor de volksgezondheid buiten de eigen grenzen? Welke rol zou de EU kunnen vervullen in het bestrijden van ziektes in ontwikkelingslanden en hoe kan de ontwikkelingssamenwerking op dit punt worden verbeterd? En in hoeverre moet de EU een plan maken in samenwerking met ontwikkelingslanden om de impact van een volgende pandemie te minimaliseren?

 

3

Commissie Economische en Monetaire zaken (ECON)

Het vraagstuk van cryptovaluta.

In de afgelopen jaren is het gebruik van cryptovaluta binnen de EU steeds verder toegenomen. Naar schatting zijn er momenteel 1.500 verschillende cryptomunten in omloop en dit worden er iedere dag meer; alleen Nederland telt al ruim 1,6 miljoen cryptobeleggers. Momenteel is er weinig toezicht op cryptovaluta en ontbreekt goede regelgeving. Bekend is dat cryptovaluta vaak worden ingezet om transacties verborgen te houden en illegale activiteiten te verhullen. Ook wanneer sancties opgelegd worden aan een land, zoals nu Rusland bijvoorbeeld, worden eigenaren van cryptomunten niet of nauwelijks geraakt door gebrek aan toezicht. Daarnaast wordt er door het gebruik van deze munten veel belasting ontdoken.

Hoe en in welke mate moet de EU de cryptovaluta gaan reguleren? En hoe kan de EU de criminaliteit die samenhangt met cryptovaluta, het effectiefst bestrijden? En hoe kan de EU de kansen die cryptovaluta bieden, benutten?

 

4

Commissie Milieubeheer, Volksgezondheid en Voedselveiligheid (ENVI)

Het vraagstuk van koolstoflekkage.

In de EU is er een Europees systeem voor emissiehandel (ETS), waarbij uitstootrechten verhandeld kunnen worden. Het idee is dat de prijs van CO2-uitstoten steeds hoger wordt, en om kosten te beperken zullen bedrijven over gaan tot maatregelen die de CO2-uitstoot reduceren. Een risico is dat een deel van de industriële productie zich verplaatst naar landen buiten de EU met geen of minder streng klimaatbeleid. Het gevolg daarvan is een verplaatsing van emissies in plaats van de reductie ervan, in combinatie met een verplaatsing van economische activiteiten. Dat proces heet carbon leakage – ofwel koolstoflekkage.

Hoe kan de EU deze koolstoflekkage - en verplaatsing van de economische activiteit - in de toekomst voorkomen? Wat kan de EU nog meer doen om bedrijven te stimuleren CO2-uitstoot te reduceren? Zou de EU dat moeten afdwingen, en zo ja hoe? En zo nee, wat kunnen alternatieve maatregelen zijn om deze carbon leakage te compenseren?

 

5

Commissie Industrie, Onderzoek en Energie (ITRE)

Het vraagstuk van de energietransitie en hernieuwbare energie.

In de afgelopen jaren is er steeds meer ingezet op het gebruik van duurzame energie. Dit maakt onze energievoorziening toekomstbestendig, maar levert ook nieuwe vraagstukken op. Het elektriciteitsverbruik neemt fors toe door bijvoorbeeld het laden van elektrische auto’s. En als het hard waait of het zonnig is, wordt er veel elektricitiet opgewekt, terwijl er bij bewolkte en windstille dagen minder of geen energie wordt opgewekt. Daarmee komt een continue stroomvoorziening in gevaar. Ook zijn er zorgen dat niet iedereen profiteert van de energietransitie, bijvoorbeeld mensen met een smalle beurs in een huurhuis. Zij hebben minder opties om te verduurzamen, hebben vaak geen eigen budget om te isoleren en worden ook harder geraakt door hoge gas- en energieprijzen.

Welke verbeteringen moet de EU doorvoeren om de infrastructuur van het stroomnet te verbeteren? Wat moet de EU doen om de energietransitie te versnellen, maar ook socialer te maken zodat iedereen ervan profiteert? Hoe kan de EU het draagvlak voor de energietransitie vergroten?

 

6

Commissie Interne Markt en Consumentenbescherming (IMCO)

Het vraagstuk van de online consumentenbescherming.

Het aantal inwoners van de Europese Unie dat de afgelopen jaren is opgelicht door een online verkoper is enorm gestegen. Via webwinkels als AliBaba of Wish worden bijvoorbeeld elektronische apparaten verkocht die in brand kunnen vliegen of producten die gevaarlijke chemische stoffen bevatten. De Europese consument wordt klaarblijkelijk nog niet voldoende beschermd tegen de gevaren van online shopping. De lidstaten waarschuwen individueel voor malafide verkopers, maar dit probleem gaat voorbij hun eigen grenzen. Tegenwoordig bestellen inwoners namelijk steeds vaker buiten de grens van hun eigen land.

Wat kan de Europese Unie doen om haar inwoners beter te beschermen tegen deze vorm van oplichting? Hoe kan de Europese Unie malafide verkopers afschrikken, straffen en tegelijkertijd de voordelen van online shoppen behouden?

 

7

Commissie Regionale Ontwikkeling (REGI)

Het vraagstuk van populisme en polarisatie.

Toen de wereldwijde crisis van COVID-19 uitbrak, waren er veel academici die beweerden dat het einde van de populistische golf nabij was. Het gebrekkige beleid dat gevoerd werd in landen die door populistische leiders werden geregeerd (bv. de VS onder Trump, Brazilië onder Bolsonaro en Mexico onder López Obrador) gaf hier aanleiding toe. Maar precies het tegenovergestelde lijkt het geval te zijn: de uitslagen van recente verkiezingen laten zien dat er nog altijd grote steun is voor populistische partijen. De democratie staat onder druk. Mensen voelen zich niet vertegenwoordigd door de belangrijkste politieke partijen en politici, waardoor een aanzienlijk deel van de bevolking niet participeert in de verkiezingen, of extremisme omarmt. Ook binnen de Europese Unie zien we steeds meer polaristatie, met extreemrechtse partijen die aan invloed winnen in bijvoorbeeld Frankrijk, Griekenland en Hongarije. Polarisatie kan de democratie bedreigen en vergroot kloven in de samenleving. Daarom is het dringender dan ooit om beleid te ontwikkelen om de democratie een nieuw leven in te blazen en polarisatie te verminderen.

Hoe kan de EU ervoor zorgen dat de sociale cohesie behouden blijft? Kunnen populisme en democratie door één deur? En zo ja, met wat voor beleid kan deze samenhang gestimuleerd worden? Wat kan de EU doen om de democratie te stimuleren, polarisatie in te perken en mensen en lidstaten te verbinden?

 

8

Commissie Juridische Zaken (JURI)

Het vraagstuk van de reikwijdte van het recht van de Europese Unie.

In juli 2021 is de Poolse regering een zaak gestart bij het eigen Constitutionele Hof op de vraag of het Pools recht boven het Europees recht staat. De oorzaken hiervan waren conflicten tussen de Europese Unie en Polen naar aanleiding van Poolse wetgeving die tegen de normen en waarden van het Europees recht ingaan; denk aan de inperking van de macht van het Poolse Constitutionele Hof, de invoering van de omstreden mediawet en LHBTIQ+ vrije zones. De uitspraak van de Poolse rechter is dat het Poolse recht boven het Europees recht staat. Met deze uitspraak gaat Polen tegen de belangrijkste beginselen van de EU in. Een zelfde soort schending van de autonomie van de EU is de afgelopen jaren ook in andere lidstaten gezien. De huidige mogelijkheden aan sancties, zoals het opleggen van een dagelijkse dwangsom, zorgen voor te weinig verandering; terwijl de daarna zwaarste sanctie, de artikel-7-procedure, haast onuitvoerbaar is.

Hoe kan de EU ervoor zorgen dat haar lidstaten de autonomie van de EU niet meer in twijfel trekken? Welke middelen heeft de EU nog meer om de rechtsstaat in lidstaten te versterken en in hoeverre is het wenselijk dat de EU zich actief met de rechtsstaat in lidstaten bemoeit? Zouden Europese regels en besluitvorming moeten worden aangepast, zodat bijvoorbeeld het vetorecht minder vaak kan worden ingezet?

 

9

Commissie Constitutionele Zaken (AFCO)

Het vraagstuk van de toekomst van Europa.

Na de Brexit is de EU op zoek naar een nieuwe koers om euroscepsis tegen te gaan en het belang van de EU te versterken. De Europese Commissie probeert op verschillende manieren deze koers in te vullen om de EU weer dichter bij haar burgers te brengen. Veel mensen hebben het idee dat de EU ver van hen af staat en dat ze er geen invloed op hebben. Ook onder jongeren zien we deze gevoelens opkomen.

Al voor haar aantreden kwam huidige Commissievoorzitter Ursula von der Leyen met het plan voor een conferentie over de Toekomst van Europa. In 2024 zijn er Europese verkiezingen, waarvan de opkomst de laatste jaren steeds meer afnam. Hierbij staan het democratisch functioneren van de Europese Unie en de Europese beleidsprioriteiten centraal. Waar liggen de kansen voor de Europese Unie? Hoe kan de EU democratischer worden? En wat kan de EU zelf doen om de kloof tussen burger en overheid te verkleinen?

 

10

Commissie Rechten van de Vrouw en Gendergelijkheid (FEMM)

Het vraagstuk van de economische genderongelijkheid in Europa.

De bankencrisis van 2008 en de hieruit voorvloeiende economische crisis is inmiddels ruim achter ons en in vrijwel alle lidstaten stijgen de lonen. Toch kan niet elke burger daar op dezelfde manier van meeprofiteren. De Europese Unie wordt nog altijd geconfronteerd met de situatie dat mannen en vrouwen niet altijd hetzelfde verdienen voor dezelfde functie. Het verschil tussen het gemiddelde loon voor mannen en vrouwen (per uur) was in 2020 gemiddeld 15% in het nadeel van de vrouw. De zogeheten genderloonkloof verschilt ook nog eens per lidstaat. Roemenië scoort met 3% het beste van Europa terwijl Estland met een verschil van maar liefst 22,7% de grootste ongelijkheid heeft. Goede initiatieven als Internationale Vrouwendag ten spijt, is het Europa tot op heden nog niet gelukt om mannen en vrouwen overal gelijk te belonen.

Hoe kan de EU de verschillen in beloning tussen man en vrouw verkleinen? Op welke manier kan gendergelijkheid op economisch vlak worden bevorderd en hoe kan Europa lidstaten bewegen om zelf in actie te komen?

 

1.

Meer informatie